Whatsapp Whatsapp
Telefon Hemen Ara
Dikilitaş Mah. Hakkı Yeten Cad. Süleyman Seba Kompleksi 10/C Beşiktaş/İSTANBUL 444 66 27

KRANİAL DİFFÜZYON AĞIRLIKLI MR

KRANİAL DİFFÜZYON AĞIRLIKLI MR GENEL BAKIŞ

  BASİT DİFFÜZYON FİZİĞİ

  • Diffüzyon,yarı geçirgen bir zarın iki tarafındaki değişim farkı boyunca moleküllerin yaptıkları gelişi güzel ve pasif özellikteki harekete denir. Yarı geçirgen bu zarın iki tarafındaki değişim eşit olursa moleküllerin hareketi durur.

 

  • DAG ile beyindeki serbest su protonlarının uygulanan diffüzyon gradyenti boyunca yaptığı hareket ölçülür. Bu hareket daha makroskopik olduğundan görünür difüzyon olarak tanımlanır ve sabit bir katsayı ile (ADC) ölçülebilir.

 

  • Brownian Hareket:

*Moleküllerin 3 boyutlu ortamda yaptıkları ısıya bağımlı devinime denir.

*Bu hareket, ortam ısısına, yoğunluğuna ve molekülün büyüklüğüne bağlıdır.

*Optimal şartlarda, bu hareket tetiklemeye ihtiyaç duymadan başlar ve ısı kaybı olmadıkça; her yöne eşit vektörde devam edebilir.

  • İzotropik Hareket:

Serbest su protonlarının, 3 yönde eşit miktarda yaptıkları brownian hareketine

İzotropik hareket denir.

  • Anizotropik Hareket:

Serbet su protonlarının yaptıkları bu brownian hareketinin her üç yöndeki

bileşenlerinden bir yada daha fazlasının, doku daki bir takım anatomik yada

fizyolojik engellerden dolayı kısıtlanmasına, yani brownian hareketinin yön bağımlı değişikliklerine anizotropi denir.

 

Su için difüzyon katsayısı ortalama 3.2 x 10-3 mm2/s olarak hesaplanmıştır. Diffüzyon katsayısı diffüzyonun her yönde eşit  olduğu ortamlardaki isotropik diffüzyonu ifade etmek için yeterlidir. Ancak, diffüzyonun her yönde eşit olmadığı farklı yapılardan oluşan dokularda diffüzyon anisotropik olduğu için diffüzyon katsayısı bu dokudaki diffüzyonu tanımlamak için yeterli değildir. Bu gibi durumlarda tensör matrisine ihtiyacımız olacak.Bu konuyu ileri MR uygulamaları konusunda  ayrıntılı olarak ele alacağız.

Endikasyon

Doktor tarafından istenen istem formundaki tanılara göre, çekimin olası endikasyonları;

 

  • Kranial uygulamalarda akut iskemi (inme) tanısında
  • Nöro, batın, kas iskelet uygulamalarında malign lezyon ve abse tanısında
  • KBB uygulamalarında kolesteatomlu kronik otit tanısında ( Kolesteatom lu olgularda hem pre-op hemde post-op nüks açısından NON-EPI DWI sekansı kullanmak faydalıdır.

Hasta Hazırlığı

Acil servisten MR ’a gelen hasta manyetik alana uyumlu tekerlekli sandalye veya sedyeye aktarılır. Özellikle oksijen tüpü, steteskop, aletlerde aktarım esnasında olmaması gerekir.

Manyetik alana uyumlu hale getirilen hasta çekim odasına alınır.

 

Hasta Yatış Pozisyonu

Hasta masaya yatırılmadan önce Head Coil Gantry’de masaya yerleştirilmiş olmalı (Head Coil ) yerleştirilmesi

Hastanın başı masanın üzerinde bulunan Head Coil içerisine gelecek şekilde supine (sırtüstü) yatırılır. Kollar vücuda paralel, yanlara gelecek şekilde uzatılır. Gerekirse küçük süngerler kullanılarak hastanın başı sabitlenip hareket etmesi engellenir. Hastanın başı Gantry’de bulunan kılavuz ışıklar yardımı ile Head Coil içerisine düzgün ve simetrik yerleştirilir. “Kılavuz ışık 1” hastanın burnuna, “Kılavuz ışık 2” gözlerin üzerinde paralel olarak sıfırlanır (bkz: Resim 2.1). Kılavuz ışıkların simetrik olmasına özellikle dikkat edilir.

 

Kranial Diffüzyon MR Uygulamaları:

Kumanda odasında bulunan bilgisayara hasta bilgileri girilir.

Hasta bilgileri girildikten sonra, çekime başlamadan önce hastanın sakin ve ayarladığımız pozisyonda olup olmadığı kontrol edilir. Hastanın pozisyonu stabil ise Gantry masasında bulunan Coil’e uygun Kranial MR protokolü seçilir ve çekime başlanır.

 

Protokol ve Planlama

Survey

Çekim başlatıldıktan sonra ekrana Survey görüntüsü gelir. Sagital, Koronal ve Aksiyel kesitlerin göründüğü ilk görüntüye Survey görüntü denir.

 

Axial DWI Planlama

Gelen Survey görüntüsü üzerinden Aksiyel kesitte FOV alanı beyinin anatomik yapısına göre ortalanacak şekilde ayarlanır.  Sagital kesitte Korpus Collosuma paralel, üstten verteksi, aşağıdan beyin sapını kesmeyecek şekilde ayarlanır. Koronal kesitte 3. Ventrikül ve orta hatta paralel olarak ayarlanır

 

Çekim esnasında hastanın gelen görüntüleri kontrol edilir, metal veya hareket artefaktları varsa sekans tekrarlanır.

 

Diffüzyon Uygulamalarda B Değeri ve ADC Haritalandırma

ADC (ortalama difüzyon katsayısı) belirleyebilmek için en az 2 farklı diffüzyon gradyentlerine maruz kalmış serilere ihtiyaç duyarız. B değeri diffüzyon duyarlılığını saptamakta kullanılır. B değeri 0 olduğunuda T2 ağırlıklı imaj ile aynı olur. B değeri arttıkça difüzyon ağırlığı artar. B0 gradyentli datalar ile B 1000 (beyin için) gradyentli datalar ana bilgisayarda işlenerek ortalama diffüzyon katsayısı hesaplanabilir

 

Akut inme şüphesi ile gelen hastalara önce difüzyon sekansı alınmalıdır. Hastanın duramama veya durumunun kötüleşmesi gibi durumlarda hastanın tetkikini sona erdirmek gerekiyorsa en azından elimizde diffüzyon gibi değerli bir data olur. Ancak diğer stabil durumlarda mutlaka konvansiyel (Flair veya T2) sekans serilerini almamız;  iskeminin oluş zamanını değerlendirmemiz de  yardımcı olacaktır. Bu da tedavi sürecini direkt olarak etkileyecek faktörlerdendir.

İskemik atak nedeni ile hastaneye yatışı yapılmış ve tedavi sürecinde olan hastaların, bazen durumlarında progresyon olabilir. Bu durumda olan hastalara kontrol difüzyon MR yapılacaksa  hemo sekans T2* görütüleme yapılmasında fayda vardır. Bazen inme nedeniyle tedavi altına alınan hastalarda hemorajik transformasyon gelişebiliyor. En azından kanamayı fark edip gösterebiliriz.