Difüzyon Nedir?
Difüzyon, bir madde veya parçacığın yüksek yoğunluktan düşük yoğunluğa kendiliğinden yayılması olarak bilinir. Moleküler düzeyde rastgele hareketin bir sonucudur. Bu işlem, farklı yoğunluklardaki maddeler arasındaki madde transferini tanımlar.
Difüzyon, gazlar, sıvılar ve katılar gibi birçok farklı ortamda gerçekleşebilir. Örnek olarak, bir odaya parfüm sıkıldığında, parfüm molekülleri hava moleküllerine yayılır ve odadaki koku yayılır. Bu, parfüm moleküllerinin yüksek yoğunluktan düşük yoğunluğa difüzyon yapmasından kaynaklanmaktadır.
Farklı faktörler difüzyonun hızını etkiler. Sıcaklık, madde yoğunluğu arasındaki fark, ortamın viskozitesi (akışkanlığı), molekül boyutu ve ortamın fiziksel yapısı bu faktörlerden bazılarıdır. Difüzyon, biyolojik işlemlerden kimya laboratuvarlarında yapılan deneylere kadar çok sayıda alanda hayati öneme sahiptir.
Basit Difüzyon Nedir?
Basit difüzyon, maddenin hücre zarı veya başka bir yarı geçirgen zar aracılığıyla taşındığı pasif bir süreçtir. Moleküler düzeyde rastgele hareket, bu süreçte hücre içi ve hücre dışı ortamlar arasında madde alışverişini düzenler.
Pasif Difüzyon Nedir?
Hücre zarı veya başka bir yarı geçirgen zar aracılığıyla gerçekleşen madde transferi, pasif difüzyon olarak bilinir. Bu işlem enerji gerektirmeyen bir pasif süreçtir, yani hücre enerji harcamaz. Pasif difüzyon, maddenin transferini konsantrasyon gradientine, yani yoğunluk farkına bağlıdır.
Basit Difüzyon Fiziği
- Difüzyon,yarı geçirgen bir zarın iki tarafındakiderişim farkı boyunca moleküllerin yaptıklarıgelişi güzel ve pasif özellikteki harekete denir.Yarı geçirgen bu zarın iki tarafındaki derişimeşit olursa moleküllerin hareketi durur.
- DAG ile beyindeki serbest su protonlarının uygulanan difüzyon gradyenti boyunca yaptığı hareket ölçülür.Bu hareket daha makroskopik olduğundan görünür difüzyon olarak tanımla nır ve sabit bir katsayı ile (ADC) ölçülebilir.
- Brownian Haretketi:
*Moleküllerin 3 boyutlu ortamda yaptıkları ısıya bağımlı devinime denir.
*Bu hareket, ortam ısısına,yoğunluğuna ve molekülün büyüklüğüne bağlıdır.
*Optimal şartlarda, bu hareket tetiklemeye ihtiyaç duymadan başlar ve ısı kaybı olmadıkça ; her yöne eşit vektörde devam edebilir.
- İzotropik Hareket:
Serbest su protonlarının,3 yönde eşit miktarda yaptıkları brownian hareketine
İzotropik hareket denir.
- Anizotropik Hareket:
Serbet su protonlarının yaptıkları bu brownian hareketinin her üç yöndeki
bileşenlerinden bir yada daha fazlasının,doku daki bir takım anatomik yada
fizyolojik engellerden dolayı kısıtlanmasına, yani brownian hareketinin yön bağımlı değişikliklerine anizotropi denir.
- Su için difüzyon katsayısı ortalama 3.2×10-3 mm2/s olarak hesaplanmıştır. Difüzyonkatsayısı difüzyonun her yönde eşit olduğu ortamlardaki isotropik difüzyonu ifade etmek için yeterlidir. Ancak, difüzyonun her yönde eşit olmadığı farklı yapılardan oluşan dokularda difüzyon anisotropik olduğu için difüzyon katsayısı bu dokudaki difüzyonu tanımlamak için yeterli değildir.Bu gibi durumlarda tensör matrisine ihtiyacımız olacak.Bu konuyu ileri MR uygulamarı konusunda ayrıntılı olarak ele alacağız.
Endikasyon
Doktor tarafından istenen istem formundaki tanılara göre, çekimin olası endikasyonları;
- Kranial uygulamalarda akut iskemi (inme) tanısında
- Nöro, batın, kas iskelet uygulamalarında malign lezyon ve abse tanısında
- KBB uygulamalarında kolesteatomlu kronik otit tanısında ( Kolesteatom lu olgularda hem pre-op hemde post-op nüks açısından NON-EPI DWI sekansı kullanmak faydalıdır.
Hasta Hazırlığı
Acil servisten MR ’a gelen hasta manyetik alana uyumlu tekerlekli sandalye veya sedyeye aktarılır. Özellikle oksijen tüpü, steteskop, aletlerde aktarım esnasında olmaması gerekir.
anastrozole usa online
Manyetik alana uyumlu hale getirilen hasta çekim odasına alınır.
Hasta Yatış Pozisyonu
Hasta masaya yatırılmadan önce Head Coil Gantry’de masaya yerleştirilmiş olmalı (Head Coil yerleştirilmesi
Hastanın başı masanın üzerinde bulunan Head Coil içerisine gelecek şekilde supine (sırtüstü) yatırılır. Kollar vücuda paralel, yanlara gelecek şekilde uzatılır. Gerekirse küçük süngerler kullanılarak hastanın başı sabitlenip hareket etmesi engellenir.
Hastanın başı Gantry’de bulunan kılavuz ışıklar yardımı ile Head Coil içerisine düzgün ve simetrik yerleştirilir. “Kılavuz ışık 1” hastanın burnuna, “Kılavuz ışık 2” gözlerin üzerinde paralel olarak sıfırlanır (bkz: Resim 2.1). Kılavuz ışıkların simetrik olmasına özellikle dikkat edilir.
Kranial Diffüzyon MR Uygulamaları
Kumanda odasında bulunan bilgisayara hasta bilgileri girilir.
Hasta bilgileri girildikten sonra, çekime başlamadan önce hastanın sakin ve ayarladığımız pozisyonda olup olmadığı kontrol edilir. Hastanın pozisyonu stabil ise Gantry masasında bulunan Coil’e uygun Kranial MR protokolü seçilir ve çekime başlanır.
Protokol ve Planlama
Survey
Çekim başlatıldıktan sonra ekrana Survey görüntüsü gelir. Sagital, Koronal ve Aksiyel kesitlerin göründüğü ilk görüntüye Survey görüntü denir
Axial DWI Planlama
Gelen Survey görüntüsü üzerinden Aksiyel kesitte FOV alanı beyinin anatomik yapısına göre ortalanacak şekilde ayarlanır. Sagital kesitte Korpus Collosuma paralel, üstten verteksi, aşağıdan beyin sapını kesmeyecek şekilde ayarlanır. Koronal kesitte 3. Ventrikül ve orta hatta paralel olarak ayarlanır (bkz: Resim 2.4).
Aksiyel DWI Planlamada Taranacak bölge ve açıları belirlenir.
Difüzyon uygulamalarda B değeri ve ADC haritalandırma:
ADC(ortalama difüzyon katsayısı)belirleyebilmek için en az 2 farklı difuzyon gradyentlerine maruz kalmış serilere ihtiyaç duyarız.B değeri difüzyon duyarlılığını saptamakta kullanılır.B değeri 0 olduğunuda T2 ağırlıklı imaj ile aynı olur.B değeri arttıkça difüzyon ağırlığı artar. B0 gradyentli datalar ile B 1000(beyin için) gradyentli datalar ana bilgisayrda işlenerek ortalama difüzyon katsayısı hesaplanabilir.
Sağ temporal lobda akut iskemiye sekonder ADC görüntülerde difüzyon kısıtlanması.
Akut inme şüphesi ile gelen hastalara önce difüzyon sekansı alınmalıdır.Hastanın duramama veya durumunun kötüleşmesi gibi durumlarda hastanın tetkikini sona erdirmek gerekiyorsa en azından elimizde difüzyon gibi değerli bir data olur.Ancak diğer stabil durumlarda mutlaka konvansiyel (Flair veya T2) sekans serilerini almamız; iskeminin oluş zamanını değerlendir -memizde yardımcı olacaktır.Bu da tedavi sürecini direkt olarak etkileyecek faktörlerdendir.
İskemik atak nedeni ile hastaneye yatışı yapılmış ve tedavi sürecinde olan hastaların, bazen durumlarında progresyon olabilir.Bu durumda olan hastalara kontrol difüzyon MR yapılcaksa hemo sekans T2* görütüleme yapılmasında fayda vardır.Bazen inme nedeniyle tedavi altına alınan hastalarda hemorajik transformasyon gelişebiliyor.En azından kanamayı fark edip gösterebiliriz.